Mbrojtja e turizmit është mbrojtje e shtetit të së drejtës

Nga Dr. Zef Mulaj

Turizmi nuk është vetëm një sektor ekonomik; ai është një interes kombëtar që lidhet drejtpërdrejt me zhvillimin ekonomik, punësimin, investimet dhe imazhin ndërkombëtar të Republikës së Shqipërisë. Për këtë arsye, çdo veprim i organizuar që synon dëmtimin artificial të reputacionit të sipërmarrjeve turistike, nëse provohet me mjete ligjore dhe ekspertizë teknike, nuk mund të konsiderohet thjesht një konflikt politik apo një debat në rrjetet sociale, por një çështje me rëndësi kushtetuese dhe juridike.

Kushtetuta e Republikës së Shqipërisë, në nenin 11, garanton lirinë e veprimtarisë ekonomike dhe ekonominë e tregut si bazë të zhvillimit të vendit. Kjo garanci nuk mbron vetëm pronësinë dhe investimet, por edhe të drejtën e sipërmarrjeve për të ushtruar aktivitetin e tyre në kushte konkurrence të ndershme dhe pa ndërhyrje të paligjshme.

Në të njëjtën linjë, Karta e të Drejtave Themelore e Bashkimit Evropian, në nenet 16 dhe 17, garanton lirinë e ushtrimit të veprimtarisë ekonomike dhe mbrojtjen e pronës. Në ekonominë moderne digjitale, reputacioni online, besimi i konsumatorëve dhe vlerësimet autentike përbëjnë një pasuri ekonomike me vlerë reale. Çdo manipulim i organizuar i tyre, nëse provohet, cenon jo vetëm interesat e bizneseve individuale, por edhe integritetin e tregut.

Nga ana tjetër, Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut garanton lirinë e shprehjes përmes nenit 10, por kjo liri nuk është absolute. Jurisprudenca e Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, veçanërisht në çështjet Axel Springer AG kundër Gjermanisë dhe Delfi AS kundër Estonisë, ka theksuar se liria e shprehjes duhet të harmonizohet me mbrojtjen e reputacionit, të drejtave të të tjerëve dhe interesit publik. Liria nuk përfshin të drejtën për manipulim, mashtrim apo dëmtim të qëllimshëm të reputacionit ekonomik.

Nëse do të provohej se janë përdorur në mënyrë të koordinuar mijëra llogari të rreme për të ndikuar artificialisht në vlerësimet e strukturave turistike shqiptare, atëherë do të lindnin çështje serioze të përgjegjësisë penale, civile dhe administrative. Megjithatë, në një shtet demokratik, përgjegjësia nuk mund të ndërtohet mbi supozime. Ajo duhet të mbështetet në prova të verifikueshme, ekspertizë digjitale dhe një proces të rregullt ligjor, në përputhje me parimin kushtetues të prezumimit të pafajësisë.

Mbrojtja e turizmit nuk është një çështje e një qeverie apo e një opozite. Është mbrojtje e ekonomisë kombëtare, e punës së mijëra qytetarëve, e besimit të investitorëve dhe e kredibilitetit ndërkombëtar të Shqipërisë. Pikërisht për këtë arsye, çdo pretendim për sabotim ekonomik duhet të trajtohet me seriozitet institucional, larg retorikës politike dhe në respekt të plotë të Kushtetutës, ligjit dhe standardeve evropiane.

Vetëm shteti i së drejtës, transparenca dhe zbatimi i ligjit mund të garantojnë një treg të ndershëm, një turizëm të besueshëm dhe një ekonomi të qëndrueshme, në përputhje me aspiratën strategjike të Shqipërisë për integrim të plotë në Bashkimin Evropian.