NE… dhe JU!

Nga Albert Vataj

Nuk besoj se do të vijë ndonjëherë dita kur shkenca do të mund ta përkulë kohën aq sa të na vendosë përballë njëri-tjetrit, ne dhe ju, jo vetëm si breza, por si mënyra krejt të ndryshme të të jetuarit. Edhe sikur kjo të ishte e mundur, do ta kishim të vështirë të kuptonim njëri-tjetrin, sepse nuk na ndan vetëm koha; na ndajnë ritmet, frikërat, ëndrrat, mënyra se si kemi mësuar ta prekim jetën.

Ne jetojmë me nostalgjitë. Na shoqërojnë plagët e së shkuarës, kujtimet që dhembin, por që njëherazi na mbajnë gjallë. Ju jetoni me të papriturën. Për ju e nesërmja është një ftesë, jo një ankth. Ajo që për ne ishte shqetësim, për ju është motivim; ajo që ne e quanim kufi, ju e shihni si pikënisje për të shtyrë më tej skajet e së mundshmes.

Ne mbetëm NE. Ju jeni JU. Dhe megjithatë, me një këmbëngulje që vetëm dashuria për vazhdimësinë mund ta shpjegojë, ne vazhdojmë ta kërkojmë veten te ju, ndërsa ju, shpesh pa e ditur, mbani brenda vetes shumë nga ajo që ne kemi qenë.

Nëse na lejohet, nuk duam t’ju japim mësime. Brezat nuk edukohen me predikime, por me dëshmi. Prandaj kemi vetëm një histori për të rrëfyer: historinë e vendit prej nga vijmë, me shpresën se, duke ju treguar rrënjët tona, mund t’ju ndihmojmë të kuptoni më mirë drejtimin ku po shkoni.

Si i mbijetoi brezi ynë ushqimeve pa laktozë, pa etiketa dietike, pa suplemente e pa multivitamina?

Si u rritëm pa produkte të homogjenizuara, pa imunostimulues dhe pa një raft të tërë farmacie për çdo shqetësim të vogël?

Si jetuam pa Coca-Cola Zero, pa Red Bull, pa aperitivë të modës, duke e pritur gjithë javën të dielën vetëm për të pirë një gotë ujë të gazuar në restorantin e qytetit?

Si e kalonim dimrin me një sanduiç të mbështjellë me letër në çantën e shpinës, pa snack-e, pa Nutella, pa bare proteinike, e megjithatë ndiheshim të ngopur dhe plot energji?

Si u mjaftuam me fruta të stinës, me perime të kopshtit dhe me një gotë ujë me limon, pa e ditur se një ditë do të quheshin “ushqime bio”?

Si i kalonim netët e verës ulur në trotuar me një fetë shalqiri në dorë, pa muzikë të lartë, pa “happy hour”, pa selfie e pa rrjete sociale; vetëm me shijen e ëmbël të atij fruti dhe bisedat që zgjateshin deri vonë?

Si i duruam disiplinën dhe dënimet e ashpra të profesorëve, pa i konsideruar ato fundin e botës?

Si arritëm të dashuronim shoqen e klasës pa filtra, pa algoritme, pa standarde bukurie të imponuara, duke u mjaftuar me një buzëqeshje, një vështrim dhe një zemër që rrihte fort?

Si ia dolëm të kishim trup të fortë pa trajner personal, pa palestra moderne e pa aplikacione fitnesi, duke luajtur futboll në baltë, ku topi ishte pasuria më e madhe dhe shoku më i varfër bëhej gjyqtari më i drejtë?

Si mund të gëzonim aq shumë me gjëra kaq të vogla, duke i kthyer fitoret më të zakonshme në triumfe të paharrueshme dhe duke bërtitur “Urra!” sikur kishim pushtuar botën?

Si i mbijetuam gjunjëve të gërvishtur, plagëve të fëmijërisë dhe rrëzimeve të panumërta, kur dezinfektuesi ynë i parë ishte pështyma, kur ilaçi më i mirë ishte koha dhe dëshira për t’u rikthyer menjëherë në lojë?

Si mund ta takonim vajzën që na pëlqente pa telefona celularë, pa internet, pa aplikacione, kur mesazhet më të sigurta ishin copëzat e letrës të fshehura në libra ose në ditar?

Si i mbijetuam atyre puthjeve të vjedhura, të pasigurta, të rrezikshme e të paharrueshme?

Si pranoi të dilte me ne? Dhe si ecnim kilometra të tërë vetëm për ta parë për pak minuta, me bindjen se dashuria i jepte krahë njeriut?

Si shkruanim poezi, kompozonim këngë dhe ëndërronim botë të tëra pa kompjuter, pa inteligjencë artificiale dhe pa një ekran që të na sugjeronte fjalën e radhës?

Si patëm durimin të prisnim me muaj puthjen e parë, kur sot edhe një përgjigje e vonuar prej pak minutash na duket një përjetësi?

Si i shkruanim letra njëri-tjetrit, duke pritur javë të tëra derisa posta të sillte një lajm, dhe megjithatë nuk e humbnim besimin se dikush po mendonte për ne?

Si mund të prisnim me orë të tëra poshtë dritares së shtëpisë vetëm për të marrë një shikim, një buzëqeshje apo një përshëndetje të fshehtë, pa u ankuar për shiun, të ftohtin apo errësirën?

Dhe unë, që i bëj shpesh vetes pyetje, nuk mund të mos pyes: vallë, a do të dinim t’i jetonim përsëri të gjitha këto? Apo edhe ne jemi rrëmbyer nga vrulli i kësaj kohe, nga ngutja, nga komoditeti dhe nga varësia ndaj gjithçkaje që dikur nuk e kishim?

Ndoshta nuk ishte jeta jonë më e lehtë. Përkundrazi, ishte më e vështirë, më e varfër në mjete, por më e pasur në përjetime. Kishim më pak komoditete, por më shumë durim. Më pak zgjedhje, por më shumë mirënjohje. Më pak gjëra, por më shumë kohë për njerëzit. Më pak teknologji, por më shumë përqafime. Më pak fotografi, por më shumë kujtime.

Dhe kjo është ndoshta pasuria më e madhe që mund t’ju lëmë trashëgim: jo bindjen se koha jonë ishte më e mirë se e juaja, por kujtesën se lumturia nuk matet me atë që zotëron, por me atë që je në gjendje të ndjesh.

Sepse brezi ynë, edhe kur nuk flinte, dinte të ëndërronte. Edhe kur nuk kishte pothuajse asgjë, besonte se mund të kishte gjithçka. Dhe ushqimi më i shëndetshëm që na mbante gjallë nuk ishte ai që gjendej në tryezë.

Ishte shpresa.