Triditëshi i Shenjtë i Javës së Madhe të Pashkëve, është rruga e njeriut drejt shëlbimit
Nga Don Lush Sopi
Ka momente të ndryshme në historinë e njerëzimit që nuk maten me kohën, por me përjetësinë. Pikërisht edhe ka ditë që nuk janë thjeshtë pjesë e kalendarit, por janë porta të hapura drejt misterit të Hyjit. Kështu është Triditëshi i Shenjtë – tri ditë që mbajnë në vetvete peshën e historisë së botës dhe thellësinë e dashurisë hyjnore. Në këto ditë, qielli dhe toka duket se afrohen, koha dhe amshimi preken, ndërsa njeriu ftohet të hyjë në dramën më të madhe dhe më të shenjtë të historisë: dramën e shpëtimit. Ky nuk është vetëm një kujtim i largët i asaj që ndodhi dikur në Jerusalem. Është një mister që përsëritet në çdo zemër, në çdo epokë, në çdo popull. Është rrugëtimi i njeriut nga errësira drejt dritës, nga mëkati drejt faljes, nga vdekja drejt jetës.
Në këtë udhëtim shpirtëror, Ungjijtë e Besëlidhjes së Re nuk janë thjesht tregime, por janë dëshmi të gjalla të dashurisë së Hyjit për njeriun. Në faqet e tyre, ne nuk lexojmë vetëm histori – ne dëgjojmë zërin e vetë Krishtit që na thërret: “Ejani tek unë, të gjithë ju që jeni të lodhur dhe të rënduar, dhe unë do t’ju jap pushim”
E Enjtja e Shenjtë: Tryeza e dashurisë që bëhet përjetësi: Në mbrëmjen e fundit, në atë dhomë të sipërme në Jerusalem, ndodh një heshtje e thellë që paraprin misterin. Jezusi e di se ora e Tij ka ardhur. Ungjilli sipas Ungjilli sipas Gjonit na thotë se Ai “i deshi të vetët deri në fund.” Dhe ky “fund” nuk është vetëm fundi i jetës së Tij tokësore, por kulmi i dashurisë së Tij hyjnore. Ai merr bukën në duart e Tij – duar që kanë shëruar të sëmurët, kanë bekuar fëmijët, kanë ngritur të rënët – dhe thotë: “Ky është trupi im që jepet për ju”. Pastaj merr kupën dhe shpall: “Ky është gjaku im i Besëlidhjes së Re, që derdhet për shumëkënd për faljen e mëkateve” (siç dëshmohet në Ungjilli sipas Mateut dhe Ungjilli sipas Lukës)
Në atë çast lind Eukaristia – jo si një simbol i thjeshtë, por si prania reale e Krishtit në mes të Kishës. Altari bëhet tryezë, tryeza bëhet sakrificë, dhe sakrifica bëhet jetë. Por Jezusi nuk ndalet këtu. Ai përkulet. Ai bie në gjunjë. Ai lan këmbët e dishepujve. Në një botë ku pushteti matet me forcë, Ai e përmbys rendin: “Kushdo që do të jetë i pari ndër ju, le të bëhet shërbëtori i të gjithëve”. Kjo është logjika e Hyjit: përulësia që lartëson, shërbimi që shenjtëron, dashuria që dhurohet pa kushte.
Në këtë natë të shenjtë, çdo altar i botës bëhet vazhdim i asaj tryeze të parë. Edhe në tokat shqiptare, në kisha të vogla e të përvujta, në kohë përndjekjesh e heshtjeje, kjo bukë e shenjtë nuk mungoi kurrë. Ajo u ruajt si një zjarr i fshehtë në zemrat e besimtarëve – si një dëshmi se Krishti nuk e braktis popullin e Tij.
E Premtja e Shenjtë: Kryqi që përqafon botën: Dita e dytë e Triditëshit është dita e errësirës së madhe. Qielli duket i heshtur. Toka dridhet. Njeriu përballet me misterin e vuajtjes. Jezusi del përpara botës i tradhtuar, i braktisur, i përbuzur. Ai që shëroi të verbrit, tani goditet. Ai që ringjalli të vdekurit, tani dënohet me vdekje. Ai që shpalli dashurinë, tani kryqëzohet nga urrejtja. Ungjilli sipas Ungjilli sipas Markut e përshkruan këtë moment me një thjeshtësi tronditëse:“Dhe e kryqëzuan”. Por në këtë thjeshtësi fshihet drama më e madhe e historisë. Në kryq nuk është vetëm një njeri që vuan – është vetë Hyji që merr mbi vete mëkatin e botës. Dhe kur gjithçka duket e humbur, kur dhimbja arrin kulmin, nga kryqi del një fjalë që ndryshon historinë: “O Atë, fali ata, sepse nuk dinë çfarë bëjnë.” Kjo është fitorja e dashurisë mbi urrejtjen. Kjo është forca e faljes që thyen zinxhirët e dhunës. Kryqi, që ishte simbol turpi, bëhet simbol i lavdisë. Ai bëhet ura midis tokës dhe qiellit, midis mëkatit dhe faljes, midis njeriut dhe Hyjit. Në këtë dritë, çdo vuajtje njerëzore merr një kuptim të ri. Edhe historia e popullit tonë, me plagët e saj të shumta, me kalvaret e saj të gjata, bëhet pjesë e këtij misteri. Martirët, dëshmitarët e besimit, ata që nuk e mohuan dritën edhe në errësirë – janë si yje që ndriçojnë natën e historisë.
E Shtuna e Shenjtë: Heshtja që lind dritën. Pastaj vjen heshtja: E Shtuna e Shenjtë është dita më e mistershme. Nuk ka këmbana. Nuk ka këngë. Nuk ka fjalë. Jezusi është në varr. Dishepujt janë të shpërndarë. Shpresa duket e shuar. Por kjo heshtje nuk është bosh. Është një heshtje e mbushur me pritje. Është heshtja e tokës para lindjes së një dite të re. Tradita e Kishës e përshkruan këtë si zbritjen e Krishtit në thellësitë e vdekjes, ku Ai shkon për të çliruar ata që prisnin dritën. Është një lëvizje e fshehtë e Hyjit në historinë e padukshme. Dhe pastaj – në natën më të errët – ndizet një dritë. Një flakë e vogël që përhapet. Një fjalë që shpërthen në gëzim: “Krishti u ringjall!” Ungjilli sipas Ungjilli sipas Gjonit dëshmon: varri është bosh. Guri është rrokullisur. Vdekja është mundur. Ringjallja nuk është vetëm një mrekulli – është themeli i gjithë besimit. Ajo është përgjigjja e Hyjit ndaj errësirës së botës. Ajo është fjala e fundit mbi historinë: jo vdekja, por jeta; jo urrejtja, por dashuria; jo errësira, por drita. Ndaj Triditëshi i Shenjtë është rruga e njeriut. Është rruga e çdo populli. Është rruga e historisë. Në një botë të trazuar, ku luftërat vazhdojnë të hapin plagë – veçanërisht në tokat ku lindi Ungjilli – këto tri ditë janë një thirrje për ndërgjegjen njerëzore. Ato na kujtojnë se paqja nuk lind nga forca, por nga falja; se drejtësia nuk ndërtohet mbi hakmarrje, por mbi dashuri; se e ardhmja nuk fitohet me dhunë, por me shpresë. Dhe kështu, si meshtar, si besimtar, si njeri në këtë kohë të trazuar, unë e ndiej se Triditëshi nuk është vetëm një mister për t’u medituar, por një thirrje për t’u jetuar. Sepse Krishti nuk qëndron vetëm në altarin e kishës – Ai ecën në rrugët e botës, në plagët e njerëzimit, në historinë e popujve.
Dhe në fund, përtej çdo kryqi, përtej çdo varri, përtej çdo errësire, mbetet kjo e vërtetë e madhe, e palëkundshme dhe e përjetshme: Se drita e ringjalljes nuk shuhet kurrë, sepse ajo është vetë dashuria e Hyjit që nuk vdes, por jeton dhe mbretëron në amshim.
