SHABAN GASHI – BEGATI E KRENARI KOMBËTARE

Nga Selman ETEMI

Nuk do të thotë se je shqiptar vetem të flasësh shqip apo ta kesh një emër shqiptar, por atë ta dëshmosh së vepruari për kombin tënd.

Kur njerëzit e mëdhej nga vlera dhe cilësia, por dhe nga veprat, e që i bëjnë jo veç për të mirën përsonale por për atë kombëtare në përgjithësi, na janë ajka vlerëmadhe e kombit. Pa të tillët do na mungonte krenaria që e kemi si etni e veçantë para çdo kombi tjetër. Me të tillët njerëz u bëmë faktor dhe prezantues e promovues vlerash edhe gjithandej diasporës shqiptare nëpër botë; me ta u bë disi edhe riidentifikimi i neve si komb; për të cilën vlerë që kishim, forcat e ndryshme sunduese por dhe ato përkrahëse të tyre u përpoqën të na zhbëjnë kombëtarisht. Kësaj nuk iu arrit, falë burrave me më vlerë të kombit, siç na është i yni Shaban Salih Gashi. Ku për këtë të mirë fati na e solli birin e kombit, që kurrë s‘u ndal në shtimvlerën, dhe deri në çlirimin përfundimtar nuk pushoi së vepruari.

Vepra e Shabanit na e dëshmoi se, pavarësisht rrethanave me plot vështirësi e rreziqe me plot sakrifica, të sakrifikosh për atdheun është obligim moral e patriotik për çdo shqiptar.

Me krenarinë më të madhe i vëra këto shkronja në ndërtim fjalësh për njeriun dhe pjesëtarin e familjes tonë Shaban Gashin, i cili që nga rinia e hershme me sjelljet, të bëmat dhe veprimtarinë e vetë të gjithanshme sot na bën krenarë; e çmojmë fatin që e patëm dhe e kemi njeriun më vlerëmadh që mund ta ketë dikush.

Si në fëmijëri, rini dhe në pjekurinë e vet, ishte dhe na është shëmbull i veprimtarisë rezistuese dhe sakrificës për gjithë jetën në të mirën e kombit dhe atdheut.

Edhe pse largë në distancë jetonim, Shabani në Pejë e ne në Grabanicë, vizitat na ishin shumë të shpeshta; kushtet e udhëtimit na ishin shumë të vështira, se për të shkuar në Pejë, njëherë duhej shku këmbë në Klinë (mbi 5km) e mëpastaj me tren…; por këtë e bënim me dëshirën më të madhe. Në atë kohë nuk na ishte magjistralja Prishtinë – Pejë. Në pushimet e gjata shkollore me javë të tëra i kalonim si me Shabanin ashtu edhe me Haxhiun, Aliun, Sadikut e Ganiun (djem të dajës së Shabanit e kushëri të mi); pa i lënë anash hallën time Zelfijen (nanë e Shabanit), bacin Bajram (dajë i Shabanit), dadë Fatimën (motër e Shabanit), pastaj dadën Xufë e kështu me radhë.

Në këto dy familje të Shaban Gashit e Bajram Haxhë Berishës kalova muaj të tërë  përgjatë katër viteve përsa isha në shkollë të mesme po në Pejë.

Edhe këta kur na vinin në Grabanicë rrinin me javë tek ne.

Bash asnjë aheng gëzimi nuk e kishte bukurinë e as madhështinë pa pjesëmarrjen e këtyre dy familjeve vlerëmëdha; e sidomos i veçanti ynë Shabani; biles ftoheshin edhe në gazmende të tjera nga shumë familje të Grabanicës; ku me kujtohet në do dasma Shabani, për nderim, ishte edhe flamurtar (bajraktar), siç ishte rasti në dasmën e Anton Arifit, dikund në vitet e 70-ta.

Shabani, me pedantërinë që kishte, ishte një shembull i mirësjelljes dhe adukatës sidomos për neve që rrinim më së shpeshti me të. Edhe sjellja e tij shëmbullore ndaj prindërve të tij, por dhe në përgjithësi, neve na mësonte, se të tillë duhet të jemi edhe ne.

Si jetimë që ishimin (vitetet e 70-ta) përgëdhelja e dadës Zelfije, dadës Fatime e, e Shabanit në veçanti, neve ndjeheshim se nuk qenkemi të vetëm, edhepse tanimë kishim mbetur pa babanë.

Kur na vinin këta në vizitë, e ndjenim veten disi më të fortë dhe më të mëdhej; kjo ishte si punë jetimësh e shumë edhe të varur nga të tjerët.

Nganjëherë Bajram Haxha (Berisha) dajë i Shabanit, vinin në grup familjar tek ne, me vete merrte edhe sharkinë, dhe ia thojke këngës deri në orët e vona e në dritë të llambës apo fitilaçi me vajgur; por nuk mungonte as i veçanti ynë Shabani.

Pas burrërimit Shabanit i erdhi edhe koha për martesë, e këtë e bëri me një rugovase Xhevahiren (Xhevën), vajzë e një babai burrë shumë të çmuar fisnik rugovas, të quajtur Misin. Me të cilin kishim fatin të rrinim shpeshherë, dhe të dëgjonim fjalë tamam burrash.

Edhe pas martesës Shabani me familjen e ngushtë tani të krijuar, Grabanicën e vizitonte shpesh, por tani me rrethana krejtësisht tjera… Ishte një burrë model i burrërisë për të tjerët. Kishte kriju një familje shembullore, dhe vet i punësuar me kualifikime të larta dhe me të ardhura t‘mira. Ishte një familje për lakminë e të tjerëve. Në çdo tubim dhe vizitë ishin të veçuar me pedantërinë dhe kulturën që kishin; pra, ishin një familje tipike intelektuale dhe të respektuar nga të gjithë që e njihnin.

Në vitet e 80-ta sikur u përmbys çdo gjë e tyre; Shabani me veprimtarinë e vet atdhetare ishte bërë halë në syrin e atij pushteti okupues policor; kishin filluar përcjelljet dhe përndjekjet; ftohej pandalshëm në stacionin policor në Pejë; iu bastis disaherë edhe banesa në Pejë; jeta badhkë me gjithë familjen iu bë e pamundëshme të vazhdohej në ato rrethana. Kështu, filloi të rrënohej e tëra e arritu dhe e krijuar si më së miri por me plot mund. Shabani me zemërthyerje detyrohet t‘a lë vendlindjen dhe të emigronte në vende të largëta; së pari në Zvicër pastaj në Gjermani dhe më në fund në Sh.B.A..

Edhe këtu Shabani, pas shumë mundimeve dhe peripetive, shëndriti si Ylli polar; mblodhi familjen rreth vetës dhe u integrua çdokund ku e kërkonte puna me karakter kombëtar; u bë faktor unifikues i mërgatës shqiptare, e sidomos në vitet e 90-ta ku jeta intitucionale kishte ra përtokë nga aparthejdi policor serbosllav. U angazhua që mërgata të jetë sa më kontributdhënëse në të mirën e kombit dhe në çlirimin e Dardanisë. Senzibilizoi çështjen shqiptare (të Kosovës) në qarqet më të larta të mundëshme në ShBA. Që më kohë Shabani kishte kriju kontakte shumë të ndërsjellta dhe të besueshme me kongresmenë dhe emra me peshë të madhe politike në botë. Me të tillë faktorë, e në të mirë të qështjes tonë, Shabani kishte udhëtuar disa herë  në Dardani e Shqipëri.

Besimi i shfaqur ndaj Shabanit dëshmojnë shumë emisione televizive e dokumentarë të ndryshëm ku vlerëmadhi na është i dukshëm në shoqërim me njerëz që vendosnin për fatin tonë si komb.

Edhë pas përfundimit të luftës, Shabani nuk ndejti duarkryq; u aktivizua në rimëkëmbjen e Dardanisë së shkatërrur nga lufta barbare; senzibilizoi shqiptarët për ndihmë dhe rindërtim; sidomos të shkollave e spitaleve; dhe me qellim që jeta institucionale të fillojë së vepruari.

Shabani ynë, si pjesë të veçantë të bëmirësisë së tij, mori hapin për ndërtimin e një objekti ndërlidhës ShBA -Kosovë (Dardani), me qëllim aktiviteti të ndërsjellë të vlerave historike, kombëtare e kulturore e pse jo edhe arkivore të këtyre dy vendeve historikisht mike, dhe ky objekt ngreh shtat në Pejën e Haxhi Zekës, me emërtimin ’Shtëpia e Bardhë‘.

Shabanit tonë i falenderohem prej toke e në qiell për të bëmat, për të cilat kurrë nuk kurseu mund e as sakrificë deri në çlirimin definitiv, e që na bëri të gjithëve krenarë që e patëm dhe e kemi.

Shoqëria jonë, por dhe faktori zyrtar i shtetit tonë, i kanë borxh të tillëve, t‘i kenë në konsideratë dhe t‘i çmojnë dhe vlerësojnë si gurthemel të shtetësisë së Kosovës, dhe sikurqë na është vlerëmadhi Shaban, të vlerësohet me Mirënjohje Presidenciale.

U jam përjetësisht mirënjohës nipi ynë vlerëmadh, dhe ju uroj shëndet e mbarësi në vazhdim!

P.s. Arsyeja që nuk më la të shkruaj edhe më gjerësisht, më është dalja e librit të vetë Shabanit këto ditë nga botimi, ku janë të përfshira thuajse shumica e të bëmave dhe fakteve, por jo edhe të gjitha ato që e kompletojnë emrin dhe veprën me shumë vlera të këtij njeriu që la gjurmë të pashlyera, të cilat do na janë pjesë e pasurisë së historiografisë tonë kombëtare.