PROF. DR. ALFRED PEMA INXHINIER MEKANIK (TERMOTEKNIKË), STUDIUES DHE AUTOR I TEKSTEVE UNIVERSITARE

Nga Gani S. Pllana

Prof. Dr. Alfred Pema, u lind më 5 qershor 1944 në Korçë (nga prindërit Tefta Pema dhe Thoma Pema), familje atdhetare dhe arsimdashëse, Shqipëri. Shkollën fillore e ka kryer në Korçë, kurse shkollën e mesme në Institutin Teknik, në Tiranë. Studimet për inxhinier mekanik, drejtimi Termoteknikë, i ka përfunduar në vitin 1967, në Universitetin Shtetëror të Tiranës, Fakulteti i Inxhinierisë. Inxhinier në TEC të Korçës 1967-1970. Pas një karriere të bujshme si inxhinier mekanik drejtimi termoteknikë ka vazhduar punën në Fakultetin e Inxhinierisë Mekanike në Tiranë. Nga viti 1970 pedagog në katedrën e termoteknikës. Përgjegjës i Departamentit të Mjedisit në Fakultetin e Inxhinierisë së Ndërtimit, 1994-1999.

Temën e doktoraturës,me titull: “Studimi i regjimit të temperaturave të impianteve ftohës industrialë dhe përcaktimi i llojeve më racionalë të avullueseve të tyre”, e ka mbrojt në Fakultetin e Inxhinierisë Mekanike, në Tiranë, në vitin 1981, për gradën shkencore: “Kandidat i shkencave teknike”.

Arsimimi profesional dhe karriera akademike

Shkollimi universitar: Diplomoi si inxhinier mekanik në Fakultetin e Inxhinierisë, Universiteti Shtetëror i Tiranës (i cili më vonë u nda dhe formoi Universitetin Politeknik të Tiranës), në vitin 1967, me orientim në termoteknikë.

Puna profesionale:

• 1967–1970 – Inxhinier në Termoelektriken e Korçës (Korça TPP), ku zbatoi njohuritë teorike në zgjidhje praktike inxhinierie,
• 1970–1994– Pedagog në Katedrën e Termoteknikës, Fakulteti i Inxhinierisë Mekanike, Universiteti Shtetëror i Tiranës (më vonë Universiteti Politeknik i Tiranës),
• 1994–1999 – Përgjegjës i Departamentit të Mjedisit në Fakultetin e Inxhinierisë së Ndërtimit,
• Institucioni-Universiteti Politeknik i Tiranës: Fakulteti i Inxhinierisë Mekanike / Departamenti i Energjetikës dhe Termoteknikës (tradicionalisht Katedra e Termoteknikës)

Tituj shkencorë: “Kandidat i shkencave teknike” (1981); “Profesor i asociuar” (1994); “Profesor i rregullt” (1998).

Gjatë karrierës së tij profesionale:

• ka punuar në institucione shtetërore, ndërmarrje industriale dhe struktura teknike,
• ka marrë pjesë në projektimin dhe zbatimin e sistemeve termoenergjetike,
• ka kontribuar në studime teknike dhe analiza funksionale për optimalizimin e proceseve termike,
• ka pasur rol këshillues dhe orientues për inxhinierë të rinj dhe teknikë.

Profili profesional i përgjithshëm i Prof. dr. Alfred Pema

Fusha e tij e interesit profesional përfshinte:

• termodinamikën e zbatuar,
• sistemet e ngrohjes dhe ftohjes,
• instalimet termoenergjetike,
• efiçiencën energjetike në industri dhe ndërtesa,
• projektimin dhe mirëmbajtjen e pajisjeve termoteknike.

Pozicione publike

1. Ministër i Arsimit (1991-1992).
2. Zëvendësministër i ekonomisë dhe turizmit (1998-1999).

Jeta dhe veprat tekniko-shkencore

Përveç punës praktike si inxhinier, Alfred Pema u angazhua edhe në veprimtari shkencore dhe botuese. Ai është autor i:

• librave teknikë në fushën e termoteknikës,
• studimeve dhe materialeve profesionale për përdorim universitar dhe praktik,
• projekteve teknike që shërbyen si modele zbatimi për sektorë të ndryshëm industrialë.

Njohuri i disa gjuhëve të huaja: frëngjishtes, italishtes, rusishtes dhe anglishtes (shfrytëzim i literaturës).

Publikimet universitare dhe shkencore bashkë me kolegë

1. Pema, A.; Demneri, I.:“Impiante të industrisë: impiante të ftohjes”, Botues Universiteti i Tiranës, Tiranë, 1979, ribotim 1986.
2. Pema, A.; Demneri, I.:“Impiante të industrisë: impiante të ftohjes”,  Botues Universiteti i Tiranës, Pj. 3, Tiranë, 1982, ribotim 1986.
3. Jukniu, B.; Demneri, I.; Pema, A.: “Termoteknika: leksionet e termodinamikës teknike”: Botues Universiteti i Tiranës, Tiranë, 1984.
4. Pema, A.; Nushi, G.; Leno, V.: “Impiantet e ftohjes, të kondicionimit dhe të tharjes”: red. Diana Kuka: Botues SHBLU, Tiranë, 1990.
5. Jukniu, B.; Agolli, H.; Demneri, I.; Pema, A.:“Termodinamika”: red. Ismail Demneri: Botues SHBLU, Tiranë, 1990.

Veprat e prof. dr. Alfred Pema karakterizohen nga:

• qasje praktike dhe shkencore e balancuar,
• përshtatje e teorisë me kushtet konkrete të Shqipërisë,
• përdorim i terminologjisë teknike në gjuhën shqipe,
• fokus në efiçiencë, siguri dhe funksionalitet teknik.

Fushat kryesore të ekspertizës

• Termoteknikë dhe termodinamikë teknike,
• Energjitë e ftohjes dhe ngrohjes,
• Sistemet termoenergjetike industriale,
• Mësimdhënie dhe udhëheqje akademike në inxhinierinë mekanike.

Përvojë si udhëheqës disertacionesh

• “Studimi teorik-eksperimental i parametrave aerodinamikë në sistemet e ventilimit të fabrikave të pasurimit” (1990), për marrjen e gradës shkencore “Kandidat i shkencave” /Gezim Nushaj/.
• “Njësitë e programimit logjikë dhe një model i programimit të orientuar në objekte”, për marrjen e gradës shkencore “Kandidat i shkencave” /Grigor Joti/.

Çmime dhe nderime

Ka marrë dekorime të ndryshme profesionale gjatë karrierës, për kontributin në mësimdhënie dhe zhvillimin e inxhinierisë (Urdhri “Mjeshtër i Madh”) nga Fakulteti i Inxhinierisë Mekanike, Tiranë, në vitin 2011.

Përfundim

Prof. dr. Alfred Pema ishte inxhinier mekanik shqiptar i specializuar në fushën e termoteknikës, i cili ka ushtruar veprimtarinë e tij profesionale dhe shkencore kryesisht gjatë dekadave 1970–1999, në Shqipëri. Ai përfaqëson brezin e inxhinierëve që kontribuuan në zhvillimin e infrastrukturës energjetike, industriale dhe teknologjike në Shqipëri, në një periudhë kur inxhinieria kishte rol kyç në ekonominë kombëtare.

Prof. dr. Alfred Pema, profesor i termoteknikës (termoteknikë / termodinamikë teknike) në Universitetin e Tiranës dhe më vonë në Universitetin Politeknik të Tiranës, është një akademik i njohur shqiptar në fushën e inxhinierisë mekanike dhe termoteknikës.

Kontributi i prof. Pema konsiderohet i rëndësishëm për formimin profesional të brezave të inxhinierëve, si dhe për zhvillimin e mendimit teknik dhe inxhinierik në vend gjatë gjysmës së dytë të shekullit XX.

Prof. dr. Alfred Pema ishte njohës i disa gjuhëve të huaja: frëngjishtes, italishtes, rusishtes dhe anglishtes (shfrytëzim i literaturës).

Veprimtaria e tij u zhvillua në një kontekst historik ku literatura teknike shqipe ishte e kufizuar, çka e bëri të domosdoshëm angazhimin e inxhinierëve-autorë për përhapjen e dijes teknike në gjuhën shqipe.

Bibliografia:

1. Pema, A.; Demneri, I.:“Impiante të industrisë: impiante të ftohjes”, Botues Universiteti i Tiranës, Tiranë, 1979, ribotim 1986.
2. Pema, A.; Demneri, I.:“Impiante të industrisë: impiante të ftohjes”,  Botues Universiteti i Tiranës, Pj. 3, Tiranë, 1982, ribotim 1986.
3. Jukniu, B.; Demneri, I.; Pema, A.: “Termoteknika: leksionet e termodinamikës teknike”: Botues Universiteti i Tiranës, Tiranë, 1984.
4. Pema, A.; Nushi, G.; Leno, V.: “Impiantet e ftohjes, të kondicionimit dhe të tharjes”: red. Diana Kuka: Botues SHBLU, Tiranë, 1990.
5. Jukniu, B.; Agolli, H.; Demneri, I.; Pema, A.:“Termodinamika”: red. Ismail Demneri: Botues SHBLU, Tiranë, 1990.
6. Pema, A.:Disretacion:“Studimi i regjimit të temperaturave të impianteve ftohës industrialë dhe përcaktimi i tipeve më racionalë të avulluesëve të tyre” (disert. i paraqitur për kërkimin e gradës shkencore “Kandidat i Shkencave”, Fakulteti i Inxhinierisë Mekasnike, Tiranë, 1997.
7. Guxho, Genti: “70 vjet inxhinieri mekanike në Shqipëri: 1951-2021”, Botues Jozef, Durrës, 2022.