Përurimi i librit “5000 Aforizma” të Halim Hasanit – një festë e fjalës së mençur dhe mendimit kritik

Nga Sevdail Hyseni

Më 11 prill, në ambientet e Bibliotekës së Qytetit “Fan Noli” në Gjilan, u përurua libri “5000 aforizma” i aforistit të njohur nga Dobrosini i Bujanocit, Halim Hasani. Ky aktivitet letrar u organizua në kuadër të Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës – Dega në Gjilan, duke mbledhur dashamirë të librit, krijues dhe intelektualë.

Përurimin e shpalli të hapur kryetari i degës, Hysen Këqiku, i cili vlerësoi kontributin e autorit në pasurimin e letërsisë shqipe, veçanërisht në një zhanër të rrallë siç është aforizmi.

Vlerësime nga kritikët dhe krijuesit

Për librin folën recensenti Sevdail Hyseni, publicisti dhe poeti Sabit Jaha, si dhe redaktori i librit, shkrimtari Hysen Këqiku. Ata theksuan vlerat artistike dhe filozofike të aforizmave të Hasanit, duke e cilësuar atë si një ndër zërat më të veçantë në këtë fushë.

Gjatë aktivitetit pati edhe deklamime të zgjedhura nga libri, të cilat u pritën me interes nga të pranishmit, duke dëshmuar fuqinë e fjalës së shkurtër për të përcjellë mesazhe të mëdha.

Mirënjohje dhe falënderime

Në fund të ceremonisë, autori Halim Hasani falënderoi të gjithë të pranishmit për pjesëmarrjen dhe mbështetjen, duke premtuar se do të vazhdojë edhe më tej me krijimtarinë e tij në fushën e aforizmave.

Me këtë rast, atij iu ndanë disa mirënjohje: nga Shtëpia Botuese “Kurora” në Gjilan, nga Shoqata e Shkrimtarëve “Feniks” në Preshevë, si dhe nga bashkëpunëtorë të revistave letrare, si shenjë vlerësimi për kontributin e tij të vazhdueshëm.

Aktiviteti u përmbyll me një koktel modest për të pranishmit.

Halim Hasani – një zë i veçantë në aforistikën shqiptare

Krijimi i aforizmit si zhanër mbetet një nga format më të rralla në letërsinë shqipe. Në këtë hapësirë të kufizuar, Halim Hasani ka arritur të ndërtojë një profil të fuqishëm krijues, duke u shndërruar në një nga emrat më të spikatur të aforistikës shqiptare.

Që nga viti 1993, ai i është përkushtuar me konsekuencë këtij zhanri, duke krijuar mbi 5000 aforizma, një arritje që përbën një rekord të veçantë në letrat shqipe. Përveç kësaj, rreth 1500 aforizma të tij janë përkthyer në gjuhën angleze, ndërsa së fundmi po përkthehen edhe në gjuhën frënge, duke e zgjeruar ndikimin e tij përtej hapësirës shqiptare.

Kritika letrare dhe krahasimet domethënëse

Gazetarë, publicistë dhe kritikë letrarë e kanë cilësuar Hasanin si “mjeshtër”, “maestro” dhe madje “legjendë të aforizmit shqiptar”. Një nga krahasimet më domethënëse vjen nga redaktori Hysen Këqiku, i cili e vendos Hasanin pranë figurës së Hipokratit të lashtësisë.

Ashtu si Hipokrati përdorte aforizmat për të shëruar trupin, Hasani përdor fjalën për të “shëruar” shoqërinë, duke kritikuar dukuritë negative me një ironi të hollë dhe me “thumba pa helm”, që godasin, por njëkohësisht nxisin reflektim.

Vlerat letrare dhe filozofike të veprës

Libri “5000 aforizma” nuk përfaqëson vetëm një arritje numerike, por një vepër me peshë të madhe letrare dhe filozofike. Aforizmat e Hasanit dallohen për ekonominë e gjuhës, ku në pak fjalë përmblidhen ide të thella dhe universale.

Stili i tij është i pastër, i rrjedhshëm dhe i menduar në çdo detaj. Ironia, urtia popullore dhe refleksioni filozofik ndërthuren natyrshëm, duke krijuar tekste që mbeten gjatë në kujtesë dhe që sfidojnë lexuesin të mendojë më thellë.

Tematika është e gjerë: nga përditshmëria njerëzore deri te çështjet e mëdha shoqërore dhe morale. Aforizmat funksionojnë si mini-ese filozofike, që pasqyrojnë realitetin dhe shpirtin e kohës.

Një kontribut i qëndrueshëm në letërsinë shqipe

Ky botim përbën një tjetër gur themeli në krijimtarinë e Halim Hasanit dhe në zhvillimin e aforistikës shqiptare. Ai vendos standarde të reja dhe dëshmon se edhe forma më e shkurtër letrare mund të mbajë peshën e një biblioteke të tërë.

Për lexuesin, ky libër është një thesar urtie; për studiuesit, një material i çmuar analitik; ndërsa për letërsinë shqipe, një dëshmi se fjala e mençur, sado e shkurtër, ka fuqinë të lërë gjurmë të thella dhe të qëndrueshme në kohë.