E vërteta që serbët nuk mund ta mohojnë: Shqiptarët autoktonë në Kosovë, serbët ardhacakë!
Shkruan: Prof. Dr. Fejzulla Berisha
Historia që flet vetë
Në shekuj, narrativa politike ka përpjekur të errësojë të kaluarën historike të Kosovës. Megjithatë, fakti që vjen nga vetë historiografia serbe është i pamohueshëm: shqiptarët janë popullsi autoktone, ndërsa serbët janë popullsi e ardhur. Profesori dhe historiani serb Rade Mihajlçiq, ligjërues në Universitetin e Beogradit dhe autoritet i njohur i historiografisë serbe, ka pranuar këtë realitet të rëndësishëm në punimet dhe tekstet e tij akademike.
Migrimet sllave dhe zhvendosja e shqiptarëve
Mihajlçiq shpjegon se migrimet e serbëve në Ballkan sollën ndryshime të mëdha demografike, duke shtyrë popullsinë shqiptare drejt viseve malore. Në tekstet shkollore serbe për nxënësit e klasës së gjashtë, thuhet qartë se shqiptarët ishin popullsi vendase, ndërsa serbët u vendosën në territore të banuara tashmë nga autoktonët. Ky pranim bie në kundërshtim me narrativat nacionaliste serbe që kanë synuar të paraqesin Kosovën si tokë ekskluzivisht serbe.
Rëndësia akademike dhe ndërkombëtare
Ky pohim nuk është thjesht një interpretim i rastësishëm. Ai ka rëndësi të jashtëzakonshme në tre plane:
- Historikisht, konfirmon vazhdimësinë shekullore të shqiptarëve në Kosovë.
- Akademikisht, sfidon mitet dhe interpretimet e deformuara, duke i dhënë një lexuesi një perspektivë shkencore mbi ngjarjet e vërteta.
- Ndërkombëtarisht, forcon legjitimitetin historik dhe të drejtën e Kosovës, duke e vendosur çështjen mbi baza dokumentare dhe fakte të pakundërshtueshme.
Reagimet nacionaliste serbe
Deklarimi i Mihajlçiqit ka shkaktuar reagime të ashpra nga qarqet nacionaliste serbe, të cilët përpiqen ta mbajnë historinë në narrativat e tyre të deformuara. Ky reagim vetë tregon fuqinë e të vërtetës historike: ajo nuk mund të mohohet.
Mesazhi për të ardhmen
Historia nuk duhet të përdoret si armë për konflikte. Ajo është themeli mbi të cilin mund të ndërtohet drejtësia historike, pajtimi dhe respekti ndërkombëtar. Pranimi i Mihajlçiqit është një thirrje për njohje të së vërtetës, ruajtjen e identitetit kombëtar shqiptar dhe konsolidimin e paqes në rajon.
Kosova mbetet shqiptare
Kosova nuk është tokë e ndonjë populli tjetër. Ajo është pjesë e pandashme e trashëgimisë kulturore dhe historike shqiptare. Çdo përpjekje për ta mohuar këtë është e destinuar të dështojë përballë fakteve dhe dëshmive shkencore. Ky pohim nga historiografia serbe është një mesazh i qartë: shqiptarët janë autoktonë, serbët ardhacakë, dhe historia nuk mund të fshihet më.
